در این پُست، به تمامی مواردی که باید در مورد روغن گیربکس یا روغن جعبه دنده بدانید میپردازیم:
زمان تعویض روغن گیربکس[ps2id id=’جعبه-دنده-چیست’ target=”/]
تعریف اصلی از سیستم انتقال قدرت (جعبه دنده)
بخشی از یک وسیله نقلیه است که قدرت را از موتور به چرخها منتقل میکند.
نحوه عملکرد این سیستم بستگی به دستی یا اتوماتیک بودن جعبه دنده دارد:
جعبه دنده دستی:
جعبه دنده دستی شامل مجموعه ای از دنده ها دور یک شفت (میله) است.
با فشردن کلاچ و تغییر دنده توسط راننده، چرخ دنده ها در جای مورد نظر قرار می گیرند.
با رها کردن کلاچ، قدرت موتور به چرخها منتقل میشود. مقدار قدرت و یا گشتاور، وابسته به دنده انتخابی توسط راننده است.
جعبه دنده اتومات:
در یک گیربکس اتوماتیک، دندهها روی شفت چیده شدهاند، اما دندهها با تغییر فشار پدال گاز داخل ماشین تغییر میکنند.
هنگامی که راننده روی پدال گاز فشار میدهد، دنده به طور خودکار بسته به سرعت تعویض می شود.
اگر فشار روی پدال گاز کم شود شود، دنده بسته به سرعت خودرو، کم می شود.
روغن گیربکس دندههای چرخ را روانکاری میکند و حرکت را برای آنها در زمان پروسه تعویض دنده آسانتر میکند.
روغن گیربکس یک مایع لغزنده است که در نقش روانکننده برای بخشهای متحرک در داخل گیربکس شما بکار میرود.
همچنین در جعبه دنده اتوماتیک، این سیال به عنوان خنککننده و یک سیال لزج عمل کرده که وظیفه انتقال قدرت را از موتور دارد.
انواع این سیالات برای جعبه دندههای متفاوت مورد استفاده قرار میگیرند.
به طور کلی به روغن مورد استفاده در جعبه دنده های اتوماتیک روغن گیربکس می گویند.
همچنین به روغن مورد استفاده در گیربکس های دستی ، روغن دنده یا واسکازین گفته می شود.
تفاوت اصلی این دو در غلظت و گرانراوی آنهاست که ناشی از تفاوت عملکرد در جعبه دنده دستی و اتوماتیک است؛ البته در بعضی مواقع میتوان از روغن گیربکس اتوماتیک در گیربکس دستی استفاده کرد، اما عکس آن غیر ممکن است.[ps2id id=’ضرورت-تعویض-روغن-گیربکس’ target=”/]
دفترچه راهنمای خودرو شما اطلاعات لازم مورد روان کننده های مناسب خودرو شما در اختیارتان قرار گرفته است.
تعویض روغن دنده یا گیربکس اتوماتیک ضروری است؟
بله؛ بدون توجه به اینکه آیا شما گیربکس دستی یا اتوماتیک داشته باشید.
البته در مورد گیربکسهای اتومات، فواصل سرویس برای گیربکس اتوماتیک از هر 50000 کیلومتر تا هیچ وقت متفاوت است!
چرا باید این سرویس انجام شود؟
در گیربکسهای دستی:
در گیربکس دستی، مشکل اصلی پایین آمدن کیفیت روغن نیست، بلکه آلودگی آن است.
این آلودگی بر اثر فرسایش یاتاقانها و دندهها در طول زمان بوجود می آید.
ذرات فلزی میکروسکوپی بوجود آمده در روغن عملکرد آن را تحت تاثیر قرار داده و روغن نمیتواند به صورت مناسب جعبه دنده را روان کاری کند. بنابراین اگر اقدام به تعویض روغن موتور نشود، عمر سیستم انتقال قدرت شما را کوتاه خواهند شد.
در گیربکسهای اتوماتیک:
به علت این که در یک گیربیکس اتوماتیک حرارت بیشتری ایجاد میشود، کیفیت سیال گیربکس اتوماتیک با گذشت زمان کاهش می یابد.
علاوه بر این، مانند یک گیربکس دستی، سیال گیربکس اتوماتیک نیز با قطعات فرسوده شده داخل گیربکس آلوده میشود.
در صورت عدم رسیدگی در زمان مناسب عمر سیستم انتقال قدرت شما کاهش می یابد.
آیا بین دوره های سرویس باید به نکات دیگری نیز توجه بشود؟
بله؛ لازم است به طور مرتب سطح روغن جعبه دنده مورد بررسی قرار بگیرد.
اگر جعبه دنده با روغن کم کار بکند ممکن است تعویض دنده به صورت مناسب انجام نشود یا حتی تعویض دنده میسر نشود.
همچنین میتواند به بخشهای داخلی گیربکس شما که به خوبی روغن کاری نمی شود آسیب برساند.[ps2id id=’چک-کردن-سطح-روغن-جعبه-دنده’ target=”/]
متأسفانه، شما ممکن است متوجه هیچ هیچ صدایی نشوید یا سرنخی که نشان دهنده سطح روغن کم باشد مشاهده نکنید، تا زمانی که خیلی دیر شود؛ پس مهم است که سطح روغن به صورت مرتب بررسی شود..
چک کردن سطح روغن گیربکس
در گیربکسهای دستی:
بررسی سیال گیربکس در یک گیربکس دستی میتواند مشکل باشد.
تعداد کمی از تولید کنندگان میله نشانگره برای نمایش سطح روغن گیربکس در خودرو در نظر گرفته اند.
به شما توصیه میشود که از مکانیک خود بخواهید تا هنگام تعویض روغن موتور، سطح روغن گیربکس شما را چک بکند.
این کار فقط چند دقیقه به طول خواهد انجامید.
در گیربکسهای اتوماتیک:
اگر شما یک اتومبیل با گیربکس اتوماتیک دارید، اتومبیل شما برای این منظور، میله نشانگر (Dipstick) خواهد داشت.
دقت کنید تا میله نشانگر گیربکس و کارتر را اشتباه نگیرید (این اشتباه بسیار معمول است).
برای اکثر خودرو های اتوماتیک چک کردن سطح روغن با بیرون کشیدن میله نشانگر در حالی که موتور روشن و در حال گرم شدن است انجام می شود. دقت کنید دنده باید در حالت پارک قرار بگیرد.
برای اطلاع دقیق از نحوه چک کردن سطح روغن خودرو خود به دفترچه راهنما مدل خود مراجعه کنید.
همچنین در صورت مشاهده هر گونه روغن ریزی همیشه سطح روغن خودرو خود را چک کنید.[ps2id id=’زمان-تعویض-روغن-گیربکس’ target=”/]
بر خلاف روغن موتور، روغن گیربکس نمی سوزد؛ پس اگر سطح روغن شما کاهش میابد به احتمال فراوان خودرو شما روغن ریزی دارد.
زمان تعویض روغن گیربکس
مجدداً این بستگی به اتوماتیک یا دستی بودن سیستم انتقال قدرت شما دارد.
زمان تعویض روغن گیربکس در جعبه دنده اتوماتیک:
حرارت بیشتری تولید میشود که به این معنی است که کربن بیشتری تولید میشود، که سیال گیربکس را آلوده میکند.در طول زمان، این آلایندهها باعث غلیظ تر شدن سیال شده و کارایی آن را کاهش می دهد.
مشخصات سازنده ها برای برای سرویس روغن گیربکس اتوماتیک به طور قابلتوجهی متفاوت است، از پنجاه هزار کیلومتر تا هرگز!
به طور معمول سرویس روغن گیربکس اتوماتیک بین هر صد هزار تا صد و پنجاه هزار کیلومتر انجام میشود.
همچنین تعویض آن زودتر از رسیدن موعد آن ضرری نخواهد داشت. چک کردن سطح روغن گیربکس در هر سیستم انتقال قدرتی باید انجام شود. حتی در خودرو هایی که بنا به گفته سازنده آن ها نیاز به تعویض روغن گیربکس نمیباشد، سطح روغن باید به صورت مرتب چک شود تا در صورت وجود نشتی، سریع تر تشخیص داده شود.
زمان تعویض روغن گیربکس در جعبه دنده دستی:
توصیه های متنوعی به دلایل مختلف میشود.
اکثر تولیدکنندگان پنجاه تا صد هزار کیلومتر را پیشنهاد میکنند که در این مدت شما باید روغن گیربکس دستی (واسکازین، روغن گیربکس دستی) را تعویض کنید.
همچنین در صورتی که خودرو شما در شرایط دشوار کار می کند، توصیه میشود تعویض روغن گیربکس هر بیست و پنج هزار کیلومتر انجام شود.
شرایط دشوار برای یک گیربکس دستی، وضعیتهایی مانند رانندگی در سفرهای کوتاه بسیار زیاد است که در آنها تغییر دندهها بیشتر از معمول انجام می شود.
اگر در شهری زندگی میکنید که نیاز به توقف زیاد دارید و کمتر در بزرگراه ها رانندگی میکنید (مشابه شرایط شهر تهران) سیستم انتقال قدرت شما در شرایط دشوار قرار دارد.[ps2id id=’علائم-خرابی-روغن-گیربکس’ target=”/]
همچنین رانندگی در مناطق کوهستانی یا هنگامی که یک راننده در حال یادگیری رانندگی با گیربکس دستی است، از شرایط دشوار برای سیستم انتقال قدرت به حساب میآیند.
علائم خرابی روغن گیربکس
دقت کنید که اگر متوجه علایم زیر شدید، حتی در صورتی که به آستانه کیلومتری که توسط دفترچه راهنما وسیله نقلیه شما نشان داده شده است نرسیده اید، جعبه دنده باید بررسی شود:
1. اگر صدای خرد شدن از زیر اتومبیل شنیده میشود در حالی که موتور روشن است، اما ماشین حرکت نمیکند.
2. اگر در هنگام تعویض دنده دچار مشکل میشوید.
3. اگر دنده از جای خود در برود یا در صورت جا رفتن دنده با فشردن پدال گاز حرکت نکند.
در این صورت روغن جعبه دنده قبل از زمان تعیینشده توسط شرکت تولیدکننده به حد آلودگی خود رسیده و باید تعویض شود.
صرف نظر از نوع گیربکس، تغییر دادن سیال گیربکس یک فرآیند ساده نیست و لازم است با امکانات مناسب انجام شود و روغن گیربکس باید تخلیه و به طور مناسب جمع آوری شود. همچنین در این میان باید فیلتر روغن و درزبندی ها باز بینی شود. این فرآیند باید توسط مکانیک با ابزار مناسب انجام شود.
در بلاگ کاریو ، سایر مقالات تعمیر و نگهداری خودرو نیز وجود دارد که شما میتوانید آنها را مطالعه نمایید.
از روغن گیربکس GL5 میشه به جای GL4 استفاده کرد؟
سلام محسن
از اونجایی که روغن گیربکس GL5 از کیفیت بیشتری نسبت به GL4 برخوردار است، شما میتونید از GL5 به جای GL4 استفاده کنید.
اما دقت کنید که برعکس این موضوع صادق نیست؛ دلیلش هم همون تفاوت کیفیتی است که گفتیم.
سلام،
من یه مشکلی برای گیربکس ماشینم که تیبا۲ هست پیش اومده،که وقتی میخوام مثلا از دنده دو شتاب بگیرم که برم دنده سه،اولا شتاب خیلی کم شده دوما یه صدای وحشتناکی مثل حالت تق تق تق میده انگار گیربکس میخواد از جاش کنده بشه،بعد که رفتم دنده سه باید یه مقدار گاز بدم و با کلاژ هم بازی کنم تا سرعت و شتاب ماشین بیاد روی اون اندازه ای که دنده سه لازم داره،در واقع بعداز تعویض دنده به جای اینکه شتاب ماشین بیشتر بشه،شتاب اول یه مقدارکم میشه بعد زیاد میشه و همون صدای ناهنجار رو هم که میده،،میخواستم بدونم آیا ممکن این ایراد از روغن گیربکس باشه؟ یا اینکه از دیسک و صفحه و متعلقات گیربکس هست؟ ناگفته نماند که دنده ها راحت جا میرن و تستی که برای دیسک و صفحه میکنن رو انجام دادم، ماشین رو توی دنده دو هم گذاشتم و کلاچ رو رها کردم،ماشین درجا خاموش شد.
سلام محسن
مشکلاتی که بیان کردید ( شنیدن صدای تق تق و اینها ) نمیتونن از روغن گیربکس باشن و به نظر میاد مشکل از خود جعبه دنده باشه
احتمال این موضوع هم وجود داره که یا جنس دیسک و صفحه خوب نیست و یا دیسک و صفحه آسیب دیده باشن
حتماً به یک مکانیکی خوب مراجعه کنید
سلام آیا در گیربکس اتومات بهترین راه ساکشن روغن هست و ایا کل روغن با این روش خارج میشود؟ و یا روش باز کردن پیچ کارتر و تخلیه سه لیتر و اضافه سه لیتر دیگ شما کدام روش را پیشنهاد میدهی خودرو 130 هزار کارکرده وایا میشود بجای روغن گیربکس الف الان در بازار موجود نیست روغن ادینول مدل ATF XN plus yellow برای مگان اتومات استفاده کرد؟
بأسلام ماشين من ٦ دنده گيربكس اتومات هست و روغن ريزى داره و اين أواخر دچار مشكل شده انگار تعوض دنده انجام نمى شه و وقتى روى حالت دستى گذاشته مى شه فقط روى ٤،٢ حركت مى كنه . يه تعمير گاه توى شهرستان داياگ زد و گفت والف كنترلش سوخته بايد تعويض شه و ٢٥ ميليون هزينه داره اما اصلا روغن گيربكس رو چك نكرد امكان داره ارور بخاطر روغن باشه چون روغن ريزيش هم قطع شده
سلام
یه صدای سوت از قسمت گیر بکس ماشینم میاد وقتی فقط یه کم پدال کلاچ را فشار میدم صدا قطع میشه و هرچی ماشین گرمتر میشه صدا کمتر میشه وقتی دیگه مدت زیادی مثلا یک ساعت سرعت بالا رانندگی میکنم بعدش صدا بطور کلی قطع میشه چندتا مکانیک نشون دادم یکی میگه بلبرنگ کلاچه یکی میگه از گیربکسه یکی میگه از واسکازینه موندم چکار بکنم میشه لطفا راهنمایی کنید
سلام سروش
ماشین من مزدا۳ هستش چند وقته موقع دنده معکوس صدای سوت مانند میاد در حالت درایو و دنده عقب لگد ریز هم میده روغن چک کردم قرمز مایل به سیاه هستش چسبندگی زیاد هم نداره رو ۱۰۰هزارتا عوض کردم الان ۱۶۵ هزار راه رفتم میتونه از روغن باشه؟
سلام
من ام وی ام ایکس ۳۳ اتومات دارم مدتی است بعضی مواقع ماشین گاز نمی خوره بعد از ۰ند بار گاز دادن حرکت میکنه مخصوصا مواقعی که ماشین میخواد دور بگیره نمایندگی بردم میگه احتمالا مربوط به روغن گیربکس میشه باید عوض کنی خواستم نظرشما را هم بدونم .ممنون جمشید
مضرات روغن اضافه در گیربکس چیست؟
ممنون از راهنمایی شما خدا اجر تون دهد
در گیربکس های دستی میشه از روغن اتوماتیک استفاده کرد؟
سلام
نه اصلاً؛ این 2 نوع روغن کاملاً با همدیگه متفاوت هستند.
سلام و خسته نباشید ، پراید نیاز به ۲ لیتر روغن گیربکس داره یا ۲/۳ لیتر؟
درپژوپارس دنده دستی چه روان کننده ای ازهمه بهتراست
عالی بود ممنون از سایت خوبتون
عالی بود
سلام،روغن گیربکس پره و روغنش تازه عوض شده ولی صفحه و دیسک کم مونده تموم بشه ولی دنده ها کمی سخت میرن از چی میتونه باشه
عالی بود و هوشمندلنه
عالی
عالی و کامل
سلام ممنون از اطلاعاتی مفیدی که در اختیار گذاشتید .سوالی دارم زمان خلاص بودن ماشین صدای کمی مثل تق تق خیلی کم به گوش میرسه که با گرفتن کلاچ از بین میره .مکانیک عنوان میکنه باید گیربکس باید باز بشه و دیسک و صفحه عوض بشه .ممکن بگین در صورت تعویض روغن گیربکس این صدا از بین میره یا حتما باید باز بشه ممنون
سلام من یه ساینا دارم دنده دو بین بیس تا سی کیلومتر برساعت زوزوه ی میکشه و در سرعت های بالاتر از ان قطع میشه میخواستم بپرسم به نظرتون چه مرگشه ؟
با سلام، بنده ۲۰۷ اتومات دارم و یه مدتی است که ریزش روغن داره ولی کسی نمیتونه روغن چیه ،یکی میگه هیدرولیکه،یکی میگه گیربکس ،،موندم چیکار کنم ،،،شتاب ماشین هم کم شده و فرمان صدا میده ،،،ممنون میشم راهنمایی کنید
سلام میشه از روغن دنده برای سرریز کردن روغن کمپرسور هوا استفاده کرد؟
سلام مجید
هر نوع دستگاهی روغن مخصوص خودش رو که در دفترچه راهنمای اون نوشته باید درونش ریخت؛ در غیر اینصورت آسیب جدی به دستگاه و کمپرسور وارد خواهد شد.
اگر مشخصات روغن دنده با مشخصات روغن کمپرسور یکی هست بله میتونید در غیر اینصورت خیر.
سلام من سراتو اپشنال دارم از سال ٩٧ تا الان كه ٢ سال هست ماشين خواب بوده تو پاركينگ ايا نيازي به تعويض روغن گيربكس هست ؟!!
سلام دوست عزیز
خیر؛ نیازی به تعویض نیست
ایا روغن گیربکس در شتاب ماشین تاثیر دارد
سلام محمدرضا
روغن گیربکس بد و آلوده بر روی شتاب ماشین و همینطور تعویض دنده تأثیر میذاره
سلام
من برلیانس اتومات دارم یک دو روز هست کاهی اوقات در حال حرکت سرعت ۳۰کیلومتر گاز که میدم خودرو حرکت نمی کند بعد از لحظه ای مجددا حرکت می کند مکانیک نشان دادم گفت باید روغن گیر بکس عوض شود در صورتیکه ۲۷هزار تا بیشتر روغنش کار نکرده ابه نظر شما با تعویض روغن و تمیز کردن صافی مشکل حل میشه
بله ممکنه تعویض روغن به مشکل خودرو شما کمک کنه.